Home

Trefwoorden

Handvest van de grondrechten

In het Handvest van de grondrechten zijn de op het niveau van de Unie geldende grondrechten in een enkele tekst samengebracht om ze een grotere zichtbaarheid, meer gezag en meer erkenning te verlenen. Dit handvest is gebaseerd op de communautaire verdragen, de internationale verdragen en overeenkomsten zoals het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het Europees Sociaal Handvest en op de gemeenschappelijke grondwettelijke tradities van de lidstaten.

Het Handvest is op 18 december 2000 aangenomen. De eventuele opneming ervan in de verdragen is één van de aangelegenheden die door de Conventie moeten worden besproken.

Zie:

Burgerschap van de Unie

Harde kern

Hiermee wordt een beperkte groep landen bedoeld die in staat en bereid zijn om de onderlinge samenwerking te intensiveren. Dit idee moet weer worden bezien in de ruimere context van de nauwere samenwerking of de flexibiliteit, waardoor in het institutioneel kader van de Unie ruimte zou kunnen worden gemaakt voor niveauverschillen op het gebied van integratie om te voorkomen dat buiten dit kader "harde kernen" worden gevormd, zoals het geval was bij de Schengenruimte.

Zie:

Nauwere samenwerking

Herziening van de Verdragen

Artikel 48 van het Verdrag betreffende de Europese Unie is de rechtsgrondslag om een conferentie van vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten (Intergouvernementele Conferentie - IGC) bijeen te roepen met het oog op een herziening van de Verdragen. Het bepaalt dat elke lidstaat of de Commissie ontwerpen tot een dergelijke herziening van de Verdragen aan de Raad kan voorleggen. Indien de Raad, na raadpleging van het Europees Parlement en de Commissie, een gunstig advies uitbrengt, roept de voorzitter van de Raad de conferentie bijeen. Vervolgens treden de eventuele wijzigingen van de verdragen in werking twee maanden nadat zij door alle lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen zijn bekrachtigd.

Zie:

Intergouvernementele Conferentie (IGC)

Hiërarchie tussen communautaire besluiten (voorschriftenhiërarchie)

In een verklaring die aan het Verdrag betreffende de Europese Unie is gehecht, staat dat "de indeling van de communautaire besluiten kan worden herzien met het oog op de vaststelling van een passende hiërarchie tussen de onderscheiden categorieën van besluiten".

Het voornaamste doel van een dergelijke hiërarchie zou zijn dat de wetgever zich gemakkelijker op de politieke aspecten van de problemen kon concentreren en zich niet bezig hoeft houden met details, die hij aan Europese of nationale uitvoerende instanties kan delegeren.

De hiërarchie zou het communautaire besluitvormingsproces duidelijker maken doordat besluiten van constitutionele aard aan zwaardere procedures zouden worden onderworpen dan wetgevende besluiten, die op hun beurt aan zwaardere procedures zouden worden onderworpen dan gewone uitvoeringsbesluiten. De hiërarchie van de verschillende besluiten zou ook tot uiting kunnen worden gebracht in hun respectieve benamingen.

Zie:

Rechtsinstrumenten, communautaire
Gekwalificeerde meerderheid
Versterkte gekwalificeerde meerderheid
Instemmingsprocedure
Raadplegingsprocedure
Medebeslissingsprocedure
Eenparigheid

Hof van Justitie

Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen bestaat uit vijftien rechters, bijgestaan door negen advocaten-generaal, die in onderlinge overeenstemming voor zes jaar door de lidstaten worden benoemd. Het Hof heeft twee hoofdtaken:

    · het toetst het handelen van de Europese instellingen en de regeringen aan de Verdragen;

    · het doet op verzoek van een nationale rechter een uitspraak over de uitlegging of de geldigheid van het communautair recht.

Het Hof wordt bijgestaan door een in 1989 opgericht Gerecht van eerste aanleg, dat met name de geschillen tussen de Europese instellingen en hun personeelsleden behandelt, alsook de geschillen betreffende de uitvoering van de communautaire mededingingsregels.

Terug naar de inhoudsopgave