Home

Trefwoorden

Comité van de Regio's

Het bij het Verdrag van Maastricht opgerichte Comité van de Regio's bestaat uit 222 vertegenwoordigers van de lokale en regionale lichamen, die op voorstel van de lidstaten voor 4 jaar met eenparigheid van stemmen door de Raad worden benoemd. Het wordt door de Raad of de Commissie geraadpleegd op gebieden waarmee regionale en lokale belangen zijn gemoeid, met name onderwijs, jeugdzaken, cultuur, volksgezondheid, economische en sociale samenhang.

Sedert de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam moet het Comité van de Regio's op een groter aantal terreinen verplicht worden geraadpleegd: milieu, sociaal fonds, beroepsopleiding, grensoverschrijdende samenwerking en vervoer.

Het Comité kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen.

Comitologie

Wanneer communautaire wetgeving door de Gemeenschap moet worden uitgevoerd, en niet door de lidstaten zoals normaal het geval is, draagt de Raad overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap aan de Commissie die uitvoering van de communautaire wetgeving op. Concreet betekent dit dat in elk wetgevingsbesluit de omvang van de uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie en de wijze waarop zij deze moet uitoefenen worden aangegeven. Vaak wordt bij die gelegenheid bepaald dat de Commissie zal worden bijgestaan door een comité, volgens de zogenaamde "comitologieprocedure".

Deze comités zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten. Zij worden voorgezeten door de Commissie.

Communautaire bevoegdheden

De Europese Gemeenschap beschikt uitsluitend over de bevoegdheden die haar door de verdragen worden toegekend. De communautaire bevoegdheden hebben betrekking op welbepaalde gebieden.

Er zijn drie verschillende soorten bevoegdheden:

    · exclusieve bevoegdheden van de Unie: het gaat hierbij om gebieden waarop de Unie als enige kan optreden; de lidstaten kunnen slechts handelen indien de Unie zulks toestaat. Het gaat om een beperkt aantal gebieden (gemeenschappelijke handelspolitiek, beleid voor de visserij in volle zee, monetair beleid voor de lidstaten die deel uitmaken van de eurozone);

    · concurrerende of parallelle bevoegdheden: hierbij gaat het om gebieden waarop de Unie kan optreden, maar zolang de Unie haar bevoegdheid niet uitgeoefend heeft, kunnen de lidstaten verder optreden. De meeste gebieden van het Verdrag vallen onder deze categorie.

    · aanvullende bevoegdheden: hierbij gaat het om gebieden waarop de lidstaten bevoegd zijn om wettelijke bepalingen vast te stellen, en de Unie zich ertoe beperkt het optreden van de lidstaten te steunen, te coördineren of aan te vullen.

Deze bevoegdheden kunnen expliciet of impliciet erkend zijn: wanneer de Europese Gemeenschap over een expliciete bevoegdheid op een bepaald beleidsterrein (bijvoorbeeld vervoer) beschikt, is zij ook impliciet bevoegd op het gebied van de externe betrekkingen op dit terrein (bijvoorbeeld onderhandelingen over internationale overeenkomsten) indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan.

Communautaire en intergouvernementele methoden

De communautaire methode is de institutionele werkwijze van de eerste pijler van de Europese Unie. Zij berust op de integratiegedachte en wordt in het bijzonder gekenmerkt door de volgende hoofdelementen:

    ● exclusief initiatiefrecht van de Commissie;

    ● algemeen gebruik van de stemming met gekwalificeerde meerderheid in de Raad;

    ● actieve rol van het Europees Parlement, dat vaak medewetgever is, samen met de Raad;

    ● uniforme uitlegging van het Gemeenschapsrecht door het Hof van Justitie.

De methode die in de tweede en de derde pijler wordt gebruikt, is nauw verwant aan de intergouvernementele methode. Het onderscheid met de intergouvernementele methode is dat de Commissie het initiatiefrecht deelt met de lidstaten, dat het Parlement op de hoogte wordt gehouden en wordt geraadpleegd en dat de Raad dwingende besluiten kan aannemen. Over het algemeen beslist de Raad met eenparigheid van stemmen.

Zie:

Hof van Justitie
Initiatiefrecht
Gekwalificeerde meerderheid
Pijlers van de Europese Unie

Communautarisering

Communautarisering houdt in dat een gebied dat onder de intergouvernementele methode valt, naar de communautaire methode wordt overgeheveld.

Zie:

Communautaire en intergouvernementele methoden

Terug naar de inhoudsopgave