Home

Inzet

Al meer dan een halve eeuw leven de landen van de Europese Unie in vrede. Zij houden dezelfde doelstellingen voor ogen: democratie, stabiliteit en groei.

De burgers van de Unie bewegen zich vrij, de rechtsstaat wordt geëerbiedigd en verdedigd. De Europese Unie is een van de drie meest welvarende regio's ter wereld; het handelsverkeer kent geen grenzen meer; de euro is een feit.

Thans kijkt Europa aan tegen nieuwe uitdagingen. Daarom moet de Europese Unie haar rol herdefiniëren, haar werking verbeteren, nieuwe wegen vinden die leiden naar vooruitgang en democratie.

Europa in de wereld

In een geglobaliseerde maar tegelijkertijd versplinterde wereld moet Europa bij het besturen van de globalisering zijn verantwoordelijkheid nemen, met name wat betreft zijn organisatie en werking. De rol die het moet spelen, is die van een mogendheid die gekant is tegen geweld, terreur en fanatisme, die zich bewust is van het onrecht in de wereld en daartegen optreedt. Door internationale samenwerking te bevorderen wil de Europese Unie de verhoudingen in de wereld zodanig wijzigen dat ze voordeel opleveren voor allen. Europa wil de mondialisering omkaderen volgens ethische beginselen die verankerd zijn in solidariteit en duurzame ontwikkeling.

Europa kan deze uitdaging op internationale schaal slechts waarmaken indien het mechanismen instelt om deze uitdagingen aan te gaan, en met één stem spreekt tot de wereld.

Welke mechanismen? De Conventie is er om deze te concipiëren en voorstellen te doen.

De verwachtingen van de burger

De Europese burger schaart zich achter de grote doelstellingen van de Unie, maar ziet niet altijd het verband tussen deze doelstellingen en het dagelijkse optreden van de Unie. Hij vraagt de Europese instellingen minder logheid en starheid en vooral meer efficiëntie en transparantie.

Velen vinden ook dat de Unie zich meer moet bezighouden met hun concrete problemen, zonder zich daarom met alles en op alle niveaus te bemoeien. De burger wil een betere controle op de beslissingen die hem betreffen.

De Europeanen vragen weliswaar meer transparantie, respect, efficiëntie en eenvoud, maar hopen ook op "meer Europa".

Er zijn onderwerpen waarover zij zich bezorgd tonen: rechtvaardigheid en veiligheid, criminaliteitsbestrijding, beheersing van de migratiestromen. Zij verwachten ook oplossingen op het gebied van werkgelegenheid, armoedebestrijding, sociale uitsluiting, alsmede economische en sociale samenhang.

Zij hopen op een gezamenlijke aanpak van de milieuvervuiling, de klimaatveranderingen, de voedselveiligheid.

Zij wensen ook meer Europa op het gebied van buitenlandse zaken, veiligheid en defensie.

Kortom, de burger rekent op de Europese Unie voor al deze belangrijke problemen, die naar zijn gevoel een gezamenlijke oplossing vergen.

Door aan te geven wat zij van Europa verwachten, plaatsen de Europeanen hun verantwoordelijken en vertegenwoordigers voor een schijnbare paradox: zij willen een eenvoudig en duidelijk Europa, dat eenieders bevoegdheden eerbiedigt, maar tegelijkertijd op steeds meer terreinen optreedt.

Van de Conventie worden antwoorden en nieuwe denkschema's verwacht.

De uitbreiding van de Europese Unie

Vijftig jaar na haar ontstaan bevindt de Unie zich op een kruispunt van wegen, een scharniermoment in haar bestaan. De eenwording van Europa is nabij. De Unie staat op het punt zich uit te breiden met meer dan tien, vooral Centraal- en Oost-Europese lidstaten. Zo zal één van de zwartste bladzijden uit de Europese geschiedenis definitief worden omgeslagen. Eindelijk is Europa op weg om, op een vredelievende manier, een samenhangend geheel te worden waarvan de leden gemeenschappelijke waarden, ambities, projecten, regels en instellingen met elkaar zullen delen.

Maar deze mutatie naar een Europa met bijna dertig leden vraagt vanzelfsprekend een andere aanpak dan vijftig jaar geleden, toen zes landen het voortouw namen.

Maar welke aanpak ?

Europa verandert, en dus moeten ook de werking, de regels en de rol zelf van de Europese Unie veranderen.

Dit vermogen om te veranderen ligt nu al meer dan vijftig jaar ten grondslag aan de Europese constructie, en thans is het aan de Europese Conventie om een aanpassing en een vernieuwing van het Europese politieke en institutionele kader voor te stellen.

Daartoe moet zij duidelijke en op consensus gebaseerde antwoorden geven op fundamentele vragen, zoals onder meer:

Hoe moeten de bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten worden verdeeld?

Hoe kunnen de respectieve taken van de Europese instellingen beter worden afgebakend?

Hoe kan een samenhangend en doeltreffend extern optreden van de Unie worden georganiseerd?

Hoe kan de democratische legitimiteit van de Unie worden versterkt?

Na afloop van haar werkzaamheden, in 2003, zal de Conventie haar voorstellen presenteren aan de Europese Raad, die op geregelde tijdstippen de staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten van de Unie bijeenbrengt. De volgende intergouvernementele conferentie zal op die basis werken.




Referentiedocumenten:

Verklaring van Laken
Handvest van de grondrechten

Meer informatie over:

De mening van de Europeanen
De instellingen van de Europese Unie
De Europese Unie in het kort en in enkele cijfers