Home

Λέξεις-κλειδιά

Σκληρός πυρήνας

Η έννοια «σκληρός πυρήνας» προσδιορίζει μια περιορισμένη ομάδα κρατών που έχουν τη δυνατότητα και τη θέληση να εμβαθύνουν τη συνεργασία μεταξύ τους. Η ιδέα αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας ή «ευελιξίας», που θα μπορούσε να επιτρέψει την ένταξη της διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης στο θεσμικό πλαίσιο της ΄Ένωσης προκειμένου να αποφευχθεί ο σχηματισμός σκληρών πυρήνων εκτός του πλαισίου αυτού, όπως συνέβη στην περίπτωση του χώρου του Σένγκεν.

Βλέπε :

Ενισχυμένη συνεργασία

Στάθμιση των ψήφων στο Συμβούλιο

Κατά την ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο, κάθε κράτος μέλος διαθέτει αριθμό ψήφων υπολογισμένο συναρτήσει του μεγέθους του πληθυσμού του, κατά τρόπο που να επιτρέπει κάποια ισορροπία μεταξύ των πολυάνθρωπων και των λιγότερο πολυάνθρωπων χωρών.

Βλέπε:

Διεύρυνση
Διπλή πλειοψηφία

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Συμβούλιο Υπουργών ή απλώς Συμβούλιο) είναι το κύριο όργανο λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στα πλαίσιά του συνεδριάζουν οι Υπουργοί των δεκαπέντε κρατών μελών οι αρμόδιοι για το αντικείμενο που αναγράφεται στην ημερήσια διάταξη: εξωτερικές υποθέσεις, γεωργία, βιομηχανία, μεταφορές, κλπ. Κάθε κράτος της Ένωσης ασκεί εκ περιτροπής την προεδρία επί 6 μήνες. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου προετοιμάζονται από την Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων των κρατών μελών (ΕΜΑ, Coreper), επικουρούμενη από ομάδες εργασίας αποτελούμενες από υπαλλήλους των εθνικών διοικητικών αρχών. Η ΕΜΑ εκτελεί επίσης τις εντολές που της αναθέτει το Συμβούλιο.

Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία ή με ομοφωνία, ανάλογα με τη νομική βάση της θεσπιστέας πράξης. Στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας εφαρμόζεται κατά το πλείστον ο κανόνας της ειδικής πλειοψηφίας.

Επί διαδικαστικών θεμάτων οι αποφάσεις λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία.

Βλέπε:

Ειδική πλειοψηφία
Ευρωπαϊκή Κοινότητα
Ομοφωνία
Προεδρία της Ένωσης (σύστημα περιτροπής)
Πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης εντάσσεται στο πλαίσιο της τρίτης φάσης της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) που ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 1999. Στόχος του είναι να εξασφαλίσει ότι η προσπάθεια δημοσιονομικής πειθαρχίας των κρατών μελών θα συνεχιστεί και μετά την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος.

Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης παρέχει τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων εκ μέρους του Συμβουλίου σε συμμετέχον κράτος μέλος που δεν λαμβάνει τα απαιτούμενα μέτρα ώστε να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος.

Βλέπε:

Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ)

Σύνθεση της Επιτροπής

Η Επιτροπή περιλαμβάνει επί του παρόντος τουλάχιστον έναν υπήκοο καθενός κράτους μέλους (δύο για τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία). Πάντως, το θέμα της σύνθεσης της Επιτροπής στα πλαίσια της διευρυμένης Ένωσης μένει ανοιχτό. Το ζητούμενο είναι να προσδιοριστεί το βέλτιστο μέγεθος του σώματος των επιτρόπων προκειμένου να διασφαλιστεί η νομιμότητα, η συλλογικότητα και η αποτελεσματικότητα ενός οργάνου το οποίο στοχεύει στην αντιπροσώπευση του γενικού συμφέροντος με πλήρη ανεξαρτησία.

Βλέπε:

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Συνθήκη του Άμστερνταμ

Η Συνθήκη του Άμστερνταμ, που υπογράφηκε στις 2 Οκτωβρίου 1997 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 1999, τροποποιεί τη Συνθήκη του Μααστρίχτ, ιδίως με την προοπτική της προσεχούς διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεταξύ άλλων, εισάγει μια ρήτρα ευελιξίας που επιτρέπει υπό ορισμένες προϋποθέσεις τη συγκρότηση «ενισχυμένης συνεργασίας» μεταξύ μέρους των κρατών μελών, μετατάσσει στον πρώτο πυλώνα (τον κοινοτικό) ένα μέρος των αντικειμένων του τρίτου πυλώνα σχετικών προπάντων με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, δημιουργεί μια κοινοτική πολιτική της απασχόλησης, διακηρύσσει την αρχή της πρόσβασης των πολιτών στα έγγραφα των Οργάνων, και διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των διαδικασιών συναπόφασης και της λήψης αποφάσεων στο Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία.

Βλέπε :

Πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Συνθήκη του Μααστρίχτ

Η Συνθήκη του Μααστρίχτ, που υπογράφηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1992 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 1993, συνενώνει σ' ένα και το αυτό σύνολο - το οποίο ονομάζει Ευρωπαϊκή Ένωση - τις Κοινότητες, την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας και τη συνεργασία στους τομείς της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών (ΔΕΥ), εγκαθιδρύει την Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΕΜ) με το ενιαίο της νόμισμα (το ευρώ), καθιερώνει την έννοια της ευρωπαϊκής ιθαγένειας, και θεσμοθετεί μεγαλύτερη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη νομοθετική διαδικασία, προβλέποντας τη διαδικασία της συναπόφασης Συμβουλίου / Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για μια σειρά τομέων.