Home

Λέξεις-κλειδιά

Αναθεώρηση των Συνθηκών

Το άρθρο 48 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τη νομική βάση η οποία επιτρέπει τη σύγκληση διάσκεψης των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών (Διακυβερνητικής Διάσκεψης, ΔΚΔ) με στόχο την αναθεώρηση των Συνθηκών. Προβλέπει ότι κάθε κράτος μέλος, ή η Επιτροπή, μπορεί να υποβάλει στο Συμβούλιο σχέδια που να βαίνουν προς την κατεύθυνση μιας τέτοιας αναθεώρησης. Εάν το Συμβούλιο, μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, διατυπώσει ευνοϊκή γνώμη, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου συγκαλεί τη Διάσκεψη. Στη συνέχεια, η έναρξη ισχύος των τυχόν τροποποιήσεων των Συνθηκών επέρχεται δύο μήνες μετά την επικύρωσή τους από όλα τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τους αντίστοιχους συνταγματικούς κανόνες τους.

Βλέπε:

Διακυβερνητική Διάσκεψη (ΔΚΔ)

Ανάληψη καθηκόντων της Επιτροπής

Υπάρχουν δύο διαδοχικές διαδικασίες που αφορούν κατά πρώτο λόγο τον Πρόεδρο και κατά δεύτερο λόγο την Επιτροπή στο σύνολό της.

Σε μια πρώτη φάση οι κυβερνήσεις των κρατών μελών συμφωνούν από κοινού για την προσωπικότητα που προτίθενται να διορίσουν ως πρόεδρο της Επιτροπής. Η επιλογή αυτή εγκρίνεται ακολούθως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, σε διαβούλευση με τον επιλεγέντα πρόεδρο, τα κράτη μέλη προτείνουν τις υπόλοιπες προσωπικότητες που προορίζονται να αναλάβουν μέλη της Επιτροπής. Το σώμα των επιτρόπων που συγκροτείται με τον τρόπο αυτό υπόκειται, μετά από ατομικές ακροάσεις διεξαγόμενες στα πλαίσια των αρμόδιων κοινοβουλευτικών επιτροπών, σε ψήφο έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τέλος δε έρχεται ο οριστικός διορισμός από τους αντιπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών συνερχόμενους στα πλαίσια του Συμβουλίου.

Βλέπε:

Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Σύνθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Απλούστευση της νομοθεσίας

Η απλούστευση της νομοθεσίας αποβλέπει στην ελάφρυνση των νομοθετικών μηχανισμών χάρη στην αυστηρή εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας.

Βλέπε :

Διαφάνεια
Επικουρικότητα και αναλογικότητα
Ευανάγνωστο των Συνθηκών (απλούστευση των Συνθηκών)

Απόφαση-πλαίσιο

Η απόφαση-πλαίσιο είναι μέσο που χρησιμοποιείται για την προσέγγιση των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων των κρατών μελών. Προτείνεται μετά από πρωτοβουλία της Επιτροπής ή κράτους μέλους και πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα. Δεσμεύει τα κράτη μέλη ως προς το αποτέλεσμα που πρέπει να επιτευχθεί, αφήνει όμως στις εθνικές αρχές να αποφασίσουν τον τρόπο και τα μέσα με τα οποία θα το πράξουν.

Αρμοδιότητες κοινοτικές

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαθέτει μόνο όσες αρμοδιότητες της απονέμουν οι Συνθήκες. Οι κοινοτικές αρμοδιότητες αφορούν συγκεκριμένους τομείς.

Υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τύποι αρμοδιοτήτων :

· οι αποκλειστικές αρμοδιότητες της Ένωσης : υπάρχουν σε τομείς όπου μόνον η Ένωση δικαιούται να ενεργεί, ενώ δεν επιτρέπεται καμία ενέργεια των κρατών μελών χωρίς εξουσιοδότηση της Ένωσης. Πρόκειται για περιορισμένους τομείς (κοινή εμπορική πολιτική, πολιτική αλιείας στην ανοιχτή θάλασσα, νομισματική πολιτική των κρατών της ευρωζώνης).

· οι συντρέχουσες ή παράλληλες αρμοδιότητες : υπάρχουν σε τομείς όπου η Ένωση δικαιούται μεν να ενεργεί, όσο όμως δεν έχει ασκήσει την αρμοδιότητά της, τα κράτη μέλη μπορούν να εξακολουθήσουν να ενεργούν. Σ' αυτή την κατηγορία ανήκουν οι περισσότεροι τομείς της Συνθήκης.

· οι συμπληρωματικές αρμοδιότητες : υπάρχουν σε τομείς όπου η νομοθετική αρμοδιότητα ανήκει στα κράτη μέλη, αλλά χωρεί δράση της Ένωσης με στόχο την υποστήριξη, το συντονισμό ή τη συμπλήρωση των ενεργειών των κρατών μελών.

Οι αρμοδιότητες αυτές μπορεί να αναγνωρίζονται ρητώς ή σιωπηρώς : όταν η Ευρωπαϊκή Κοινότητα διαθέτει ρητή αρμοδιότητα σε μια δεδομένη πολιτική (π.χ. των μεταφορών), τότε διαθέτει σιωπηρά και αρμοδιότητα στο θέμα των εξωτερικών σχέσεων στον εν λόγω τομέα (π.χ. διαπραγμάτευση διεθνών συμφωνιών), εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.